Nên tiêm phòng vắc xin sởi đơn hay 3 trong 1 cho bé?

Để phòng ngừa bệnh sởi, hiện nay có hai loại vắc xin chính được sử dụng: vắc xin sởi đơn và vắc xin phối hợp 3 trong 1 MMR (sởi – quai bị – rubella). Câu hỏi được nhiều phụ huynh đặt ra là: Nên tiêm sởi đơn hay 3 trong 1? Bài viết này sẽ phân tích cụ thể để giúp cha mẹ đưa ra lựa chọn đúng đắn và phù hợp nhất cho sức khỏe con mình.

Giới thiệu về vắc xin sởi đơn và vắc xin 3 trong 1

Vắc xin là một trong những biện pháp y học quan trọng nhất giúp phòng ngừa các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Trong số đó, bệnh sởi là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus, lây lan rất nhanh qua đường hô hấp và có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng như viêm phổi, viêm não và thậm chí tử vong – đặc biệt ở trẻ nhỏ.

Hiện nay, có hai dạng vắc xin chính được sử dụng để phòng ngừa bệnh sởi:

• Vắc xin sởi đơn (Measles-only vaccine): Chỉ chứa virus sởi đã được làm yếu (giảm độc lực), giúp cơ thể sinh miễn dịch chống lại virus sởi. Đây là vắc xin truyền thống, thường được tiêm trong chương trình tiêm chủng mở rộng quốc gia.
• Vắc xin sởi – quai bị – rubella (MMR – Measles, Mumps, Rubella): Là loại vắc xin phối hợp, giúp phòng ngừa cùng lúc ba bệnh truyền nhiễm thường gặp ở trẻ em: sởi, quai bị và rubella. Vắc xin này thường được sử dụng trong các chương trình tiêm chủng dịch vụ.

Vắc xin sởi đơn chỉ chứa virus sởi đã được làm yếu

Cả hai loại vắc xin đều được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) công nhận là an toàn và hiệu quả trong việc phòng ngừa bệnh sởi.

Nên tiêm vắc xin sởi đơn hay vắc xin 3 trong 1?

Đây là câu hỏi mà nhiều phụ huynh băn khoăn khi đưa trẻ đi tiêm phòng. Cả hai loại vắc xin đều có ưu điểm riêng, nhưng cũng có những khác biệt đáng lưu ý. Việc lựa chọn loại nào phụ thuộc vào điều kiện y tế, lịch tiêm chủng, và tình trạng sức khỏe của trẻ.

Ưu điểm và nhược điểm của vắc xin sởi đơn:

Ưu điểm:

• Là loại vắc xin quen thuộc trong chương trình tiêm chủng mở rộng quốc gia, hoàn toàn miễn phí đối với trẻ em dưới 2 tuổi.
• Ít thành phần hơn, do đó tỷ lệ phản ứng phụ sau tiêm có thể thấp hơn so với vắc xin phối hợp.
• Phù hợp với những trẻ có chống chỉ định tạm thời với quai bị hoặc rubella.

Nhược điểm:

• Chỉ phòng ngừa được bệnh sởi, không bao phủ được hai bệnh khác là quai bị và rubella.
• Cần thêm các mũi tiêm khác để phòng quai bị và rubella, có thể làm tăng số lần tiêm và gây khó chịu cho trẻ.

Ưu điểm và nhược điểm của vắc xin 3 trong 1 (MMR):

Ưu điểm:

• Phòng ngừa hiệu quả cùng lúc 3 bệnh: sởi, quai bị và rubella – tất cả đều có khả năng gây biến chứng nặng nếu không phòng ngừa.
• Giảm số mũi tiêm, thuận tiện hơn cho cả trẻ và phụ huynh.
• Được khuyến cáo trong nhiều chương trình tiêm chủng của các nước phát triển.

Vắc xin 3 trong 1 sẽ phòng ngừa hiệu quả cùng lúc 3 bệnh

Nhược điểm:

• Do là vắc xin phối hợp nên tỷ lệ sốt nhẹ hoặc nổi ban sau tiêm có thể cao hơn vắc xin đơn.
• Chi phí cao hơn so với vắc xin trong chương trình tiêm chủng mở rộng (do là tiêm dịch vụ).

Vậy nên tiêm vắc xin sởi đơn hay vắc xin 3 trong 1?

Câu trả lời phụ thuộc vào hoàn cảnh cụ thể:

• Nếu phụ huynh mong muốn tiêm đầy đủ, tiết kiệm số mũi tiêm và phòng bệnh hiệu quả hơn, thì vắc xin 3 trong 1 (MMR) là lựa chọn hợp lý. Đặc biệt, khi trẻ bước vào giai đoạn mẫu giáo hoặc có nguy cơ tiếp xúc cao với các mầm bệnh, việc tiêm MMR giúp bảo vệ toàn diện hơn.
• Trong trường hợp gia đình có điều kiện hạn chế, hoặc nếu trẻ đang trong độ tuổi được tiêm miễn phí theo chương trình tiêm chủng mở rộng, thì tiêm vắc xin sởi đơn vẫn là phương án an toàn, hiệu quả và nên được thực hiện đúng lịch.
• Một số phụ huynh có thể chọn cách kết hợp cả hai: cho trẻ tiêm vắc xin sởi đơn lúc 9 tháng tuổi theo chương trình tiêm chủng mở rộng, sau đó tiêm thêm mũi MMR khi trẻ được 12-15 tháng tuổi để tăng miễn dịch và bảo vệ trước quai bị và rubella.

nên tiêm vắc xin sởi đơn hay vắc xin 3 trong 1?

Lưu ý sau khi tiêm vắc xin sởi hoặc MMR

Dù là tiêm vắc xin sởi đơn hay 3 trong 1, phụ huynh cũng cần lưu ý một số điểm sau để đảm bảo an toàn và hiệu quả sau tiêm:

Phản ứng thường gặp sau tiêm:

• Sốt nhẹ, quấy khóc, mệt mỏi hoặc đau chỗ tiêm – thường xuất hiện trong vòng 24-48 giờ sau tiêm và sẽ tự hết.
• Với vắc xin MMR, có thể xảy ra nổi ban nhẹ hoặc sốt cao sau 5–12 ngày kể từ ngày tiêm. Đây là phản ứng miễn dịch bình thường, không nguy hiểm.

Phản ứng hiếm gặp:

• Phản ứng dị ứng như phát ban toàn thân, sưng môi, khó thở… rất hiếm nhưng cần được theo dõi sát sau tiêm.
• Trẻ có thể bị co giật do sốt cao, tuy nhiên rất hiếm và không gây tổn thương thần kinh lâu dài.

Sau khi tiêm sởi nên theo dõi trẻ tại cơ sở y tế ít nhất 30 phút

Xem thêm: Tiêm vắc xin não mô cầu nhóm B cho bé có sốt hay không?

Xem thêm: Tiêm phòng vắc xin lao cho bé sau bao lâu thì mưng mủ?

Cách chăm sóc sau tiêm:

• Theo dõi trẻ tại cơ sở y tế ít nhất 30 phút sau tiêm để kịp thời xử lý nếu có phản ứng cấp.
• Đo thân nhiệt thường xuyên, cho trẻ mặc đồ thoáng mát, uống nhiều nước nếu có sốt.
• Không nên tắm ngay sau tiêm, tránh nơi đông người để hạn chế nhiễm trùng.
• Nếu có các dấu hiệu bất thường như sốt cao kéo dài, phát ban nặng, khó thở hoặc co giật – cần đưa trẻ đi khám ngay.

Trên đây là một số thông tin liên quan đến việc tìm hiểu nên tiêm sởi đơn hay 3 trong 1 tốt hơn? Hy vọng những thông tin mà chúng tôi chia sẻ đã giúp bạn hiểu rõ hơn về chủ đề tiêm chủng mở rộng này.