Nên tiêm vắc xin phế cầu 13 hay 23 cho bé tốt hơn?

Hiện nay có hai loại vắc xin phòng phế cầu phổ biến là phế cầu 13 (PCV13) và phế cầu 23 (PPV23). Câu hỏi được rất nhiều cha mẹ quan tâm là: “Nên tiêm phế cầu 13 hay 23 cho bé?” Bài viết sức khỏe cho con dưới đây sẽ phân tích chi tiết sự khác biệt, ưu nhược điểm và chỉ định sử dụng của từng loại để giúp phụ huynh đưa ra lựa chọn đúng đắn.

Phế cầu khuẩn nguy hiểm như thế nào đối với trẻ nhỏ?

Phế cầu là loại vi khuẩn cư trú ở đường hô hấp trên, có thể không gây bệnh ngay nhưng khi hệ miễn dịch suy yếu, chúng dễ dàng tấn công và lan sang nhiều cơ quan khác. Các bệnh do phế cầu gây ra ở trẻ nhỏ bao gồm:

• Viêm phổi: chiếm đến 30–50% các ca viêm phổi nặng ở trẻ dưới 5 tuổi.
• Viêm tai giữa: gây đau, sốt, ảnh hưởng thính lực.
• Viêm màng não mủ: tổn thương não, nguy cơ tử vong hoặc di chứng thần kinh.
• Nhiễm trùng huyết: nguy cơ cao nếu không điều trị kịp thời.

Tỷ lệ trẻ dưới 5 tuổi mắc các bệnh liên quan đến phế cầu rất cao, đặc biệt trong môi trường nhà trẻ, mẫu giáo hoặc khi thời tiết thay đổi. Do đó, tiêm phòng là biện pháp hiệu quả nhất để bảo vệ trẻ. Vậy nên nên tiêm phế cầu 13 hay 23?

Giới thiệu về vắc xin phế cầu 13 và phế cầu 23

Vắc xin phế cầu 13 (PCV13)

• Tên thương mại: Prevenar 13 (Pfizer – Mỹ)
• Phòng ngừa 13 chủng phế cầu phổ biến nhất gây bệnh nặng ở trẻ em và người lớn.
• Là vắc xin liên hợp, giúp tạo miễn dịch mạnh, bền vững, đặc biệt hiệu quả ở trẻ nhỏ từ 6 tuần tuổi trở lên.
• Được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị đưa vào chương trình tiêm chủng quốc gia tại nhiều nước.

Phế cầu 13 chủng là vắc xin liên hợp, giúp tạo miễn dịch mạnh

Vắc xin phế cầu 23 (PPV23)

• Tên thương mại: Pneumo 23 (Sanofi – Pháp)
• Phòng ngừa 23 chủng phế cầu, bao phủ rộng hơn về mặt số lượng.
• Là vắc xin polysaccharide, không tạo miễn dịch mạnh ở trẻ dưới 2 tuổi, nên thường chỉ sử dụng cho trẻ lớn, người trưởng thành và người có bệnh nền.
• Tác dụng miễn dịch ngắn hơn so với PCV13.

So sánh chi tiết phế cầu 13 và phế cầu

Trước khi tìm hiểu nên tiêm phế cầu 13 hay 23, chúng ta cùng phân tích so sánh 2 loại vắc xin phế cầu 13 và vắc xin phế cầu 23 như sau:

Độ tuổi sử dụng

• PCV13: Dành cho trẻ từ 6 tuần tuổi trở lên, lý tưởng nhất tiêm từ 2 tháng tuổi.
• PPV23: Chỉ dùng cho trẻ trên 2 tuổi, người già hoặc người có nguy cơ cao.

Hiệu quả bảo vệ

• PCV13: Hiệu quả cao ở trẻ nhỏ vì là vắc xin liên hợp – giúp kích hoạt mạnh mẽ hệ miễn dịch sơ sinh.
• PPV23: Không hiệu quả ở trẻ nhỏ dưới 2 tuổi; hiệu quả ở người lớn, người có hệ miễn dịch suy yếu.

Độ bao phủ chủng phế cầu

• PCV13: Bao phủ 13 chủng – chiếm tới 80–90% các ca nhiễm phế cầu ở trẻ nhỏ.
• PPV23: Bao phủ nhiều chủng hơn (23), nhưng không hiệu quả bằng PCV13 ở trẻ nhỏ do tính chất polysaccharide.

Khả năng kích hoạt trí nhớ miễn dịch

• PCV13: Có khả năng kích thích hệ miễn dịch tạo trí nhớ – bảo vệ lâu dài.
• PPV23: Không tạo trí nhớ miễn dịch tốt – thường chỉ bảo vệ trong 2–3 năm.

Giá thành

• PCV13 (Prevenar 13) có giá cao hơn, nhưng được sử dụng sớm và ít mũi hơn khi tiêm đúng tuổi.
• PPV23 có giá thấp hơn, nhưng chỉ áp dụng ở nhóm đối tượng đặc biệt.

Phế cầu 13 có giá cao hơn, nhưng được sử dụng sớm và ít mũi hơn

Nên tiêm phế cầu 13 hay 23 cho bé?

Phụ huynh nên chọn vắc xin phế cầu 13 nếu

• Trẻ dưới 2 tuổi (đây là độ tuổi có nguy cơ cao nhất mắc bệnh do phế cầu).
• Mong muốn phòng ngừa sớm, tạo miễn dịch bền vững từ những tháng đầu đời.
• Có điều kiện tài chính hoặc ưu tiên sức khỏe lâu dài cho bé.

Nên tiêm phế cầu 13 hay 23? – Phế cầu 23 chỉ nên tiêm nếu

• Trẻ trên 2 tuổi, đã từng tiêm phế cầu 13 và muốn tăng cường bảo vệ với nhiều chủng hơn.
• Trẻ có bệnh nền mạn tính, suy giảm miễn dịch hoặc thuộc nhóm có nguy cơ cao.
• Được bác sĩ chỉ định bổ sung sau mũi PCV13 để mở rộng phổ bảo vệ.

???? Tóm lại: Phế cầu 13 là lựa chọn ưu tiên và phù hợp nhất cho trẻ nhỏ, đặc biệt trong giai đoạn từ 2 tháng đến 2 tuổi. Phế cầu 23 không thay thế được cho PCV13 và chỉ nên dùng để bổ sung, không dùng thay thế cho trẻ sơ sinh hoặc trẻ dưới 2 tuổi.

Phế cầu 23 không thay thế được cho phế cầu 13 và chỉ nên dùng để bổ sung

Lịch tiêm phế cầu 13 cho bé

Theo khuyến cáo từ WHO và các chuyên gia nhi khoa, lịch tiêm phòng phế cầu 13 như sau:

• Mũi 1: Khi bé đủ 2 tháng tuổi
• Mũi 2: Khi bé đủ 4 tháng tuổi
• Mũi 3: Khi bé đủ 6 tháng tuổi
• Mũi nhắc lại: Khoảng 12–15 tháng tuổi

Nếu bé bắt đầu tiêm trễ (sau 6 tháng hoặc sau 1 tuổi), số mũi sẽ được điều chỉnh theo độ tuổi khởi đầu để đảm bảo hiệu quả.

Xem thêm: Tiêm phòng vắc xin lao cho bé sau bao lâu thì mưng mủ?

Xem thêm: Nên tiêm phòng vắc xin não mô cầu nhóm B hay BC cho bé?

Trên đây là một số thông tin liên quan đến việc tìm hiểu nên tiêm phế cầu 13 hay 23 cho bé tốt nhất? Mong rằng qua bài chia sẻ này đã giúp bạn lựa chọn được vắc xin phế cầu phù hợp nhất cho bé.